» کتاب نمایشگاه » گروه صنعت سازمان های دولتی و موسسات مالی » سازمان ها و نهادها » سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران

کتاب نمایشگاه

  ارسال به دوستان

سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران

2
260

پروفایل :

تـاريخچـه تشكيـل مجمـوعـه كتابخانه بـه آغـاز دهـه 1240 ش. بـاز مي گردد. در 1268 ق./1231ش.، مدرسه دارالفنون در تهـران كار خود را آغاز كرد، و 12 سال بعد ( 1280ق./1243ش.) كتابخانه كوچكي در آن مدرسه تأسيس شد و تقدير چنين بود كه اين مجموعه كوچك در مدرسه اي كه به سبك اروپايي، ساخته شده بود، هسته اوليه مجموعه كتابخانه ملّي ايـران شـود كـه 73 سـال بعـد، در سوم شهريور 1316ش. رسماً، در تهران، گشايش يافت؛ و يكي از مظاهر تجدد در اين كشور به شمار مي رفت. در عهد مظفرالدين شاه كه آشنايي ايرانيان با تمدن غرب بيشتر شد، در 1315ق./ 1276ش.، به منظور اشاعه فرهنگ و تأسيس مـدارس جـديـد، انجمـن معـارف تهران تشكيل شد. انجمن يك سال بعد، در 17 جمادي الثاني 1316/1277 ش. ‌« كتابخانه ملي معارف » را با مجموعه اي كه با كوشش فراوان گردآوري كرده بود، در جنب مدرسه دارالفنون، در محل انجمن، تأسيس كرد. نكته مهم اينكه واژه « ملّي » كه در نـام ايـن كتابخانه بـه كـار رفتـه، بـه هيچ وجه به معناي « مليتي » و « ملي گرايانه » نبـود، بلكـه بيـانگـر آن بـود كـه اين كتابخانه هيچ گونه وابستگي به دولت ندارد و مؤسسه اي است غير انتفاعي و مردمي از اين رو، بي جا نيست اگر آن را نخستيـن كتابخانه عمـومي ايران بدانيم كه در تهران تأسيس شد؛ كما اينكه تا چند دهه بعد كتابخانه ملي تبريز،كتابخانه ملي فارس، كتابخانه ملي كرمان، و كتابخانه ملي رشت نيز، كه جملگي كتابخانه عمومي بودند، در ايران تأسيس شدند. والا در هركشوري فقط يك كتابخانه ملّي مي تواند وجود داشته باشد. از اين رو، صحيح نيست « كتابخانه ملي معارف» را سلف كتابخانه ملـي ايـران بدانيم. در 1324ق./1284ش.، در زمان وزارت علاء الملك، كتابخانه ملي معارف به مدرسه دارالفنون منتقل و با كتابخانه آن مدرسه ادغـام شد. در 1338ق./1298ش.، در زمـان وزارت معارف حكيم الملك، نـام « كتـابخـانـه معـارف » را بـر ايـن كتابخانه نهادند و بالاخره در 1353ق./1313ش.، در دوره وزارت معـارف علي اصغر حكمت، بـه نـام « كتابخانه عمومي معارف » خـوانـده شـد. بنـا بـر نـظام نـامـه كتابخانه عمومي معـارف ( مصوب 9 دي 1313 ش. ) كتابخانه « از دواير اداره انطباعات بـوده « و حدود 5000 جلد كتاب و به طور متوسط 31 نفر مراجعه كننده در هر روز داشته است.


آدرس :

بزرگراه شهيد حقاني، بعد از ايستگاه مترو حقاني، خروجي كتابخانه ملي


تلفن :

02188644000

ایمیل :

webmaster@nlai.ir

استان :

تهران

آدرس وب سایت :

www.nlai.ir
رسالت و اهداف :
واسپاري: تمـامي مؤسسات انتشاراتي، نشريات ادواري و توليدكنندگان منابع ديداري و شنيداري، بر طبق قـانـون مـوظـف بـ‌ه ارسـال دو نسخـه از محصـولات خـود بـه كتابخانه ملّي هستند.
برخي از اقلامي كه شامل اين قانون مي شود، عبارتند از : كتاب، نشريه، بروشور، كاتالوگ، لوح فشرده (CD)، پوستر، نقشه، نوار كاست، نوار ويديويي، اسلايد و نظاير آن.
كتابخانه ملّـي از طريق ثبت سفارش نسبت به خريداري آثار منتشره در خارج كشور اقدام مي كند.
دو كميته به نام هاي كميته خريد نسخه هاي خطي و كميته خريد منابع ( غير خطي ) نسبت به ارزش گذاري و خريد مجموعه هاي ارائه شده به كتابخانه اقدام مي كنند.
دریافت مجموعه هاي اهـدايـي از جانب بزرگان، اهل علم، نويسندگان و ساير اقشار جامعه بوده است.
بـرخـي از نيازهاي كتابخانه نيز از طريق مبادله با ساير كتابخانه ها و مراكز فرهنگي داخل و خارج كشور تهيه مي شود.


محصولات و خدمات :
طبق اساسنامه سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، کتابخانه ملی موسسه ای آموزشی، پژوهشی و خدماتی است. در راستای این تعریف، کتابخانه وظایف زیر را برعهده دارد.

گردآوری: کتابخانه ملی براساس وظایف قانونی خود، ملزم به گردآوری و حفظ منابع با مشخصات زیر است:
تمامی آثار مکتوب و غیرمکتوب منتشر شده در داخل کشور، اعم از کتاب، نشریه، جزوه، خبرنامه، پوستر، نقشه، نوارهای صوتی و تصویری، مدارک دیجیتالی و نظایر آن
آثار منتشر شده در خارج از ایران در حوزه مطالعات ایرانی و اسلامی به زبان های غیرفارسی به ویژه انگلیسی و عربی؛ و همچنین کلیه آثار منتشر شده به زبان فارسی
منابع مرجع و معتبر در موضوعات گوناگون به زبان های غیرفارسی به ویژه انگلیسی و عربی

سازماندهی: در اجرای این وظیفه، کارهای گوناگونی چون فهرست نویسی، رده بندی، نمایه سازی و چکیده نویسی منطبق با استاندارهای بین المللی انجام می شود.
از سال 1377 کلیه ناشران ملزم به فهرست نویسی پیش از انتشار (فیپا) برای کتاب ها شدند.
علاوه براین،کتابخانه عهده دار تخصیص شماره استاندارد بین المللی پیایندها (شاپا) و نیز شماره استاندارد بین المللی کتابخانه ها (شابکا) به متقاضیان است.

اشاعه اطلاعات: رئوس فعالیت های کتابخانه ملی در این حوزه به قرار زیر است:
ارائه خدمات گوناگون در زمینه اطلاع رسانی به مراجعان
انتشار طیف گسترده ای از منابع در موضوعاتی چون کتابداری و اطلاع رسانی، نسخه های خطی، کتاب شناسی ها، ایران شناسی، اسلام شناسی وارائه ابزارها و استانداردهای لازم برای کتابخانه ها و مباجث مربوطه
عرضه دو بانک اطلاعاتی مهم به نام های «کتاب شناسی ملی ایران» و «نمایه ملی ایران»در قالب چاپی و لوح فشرده.
راه اندازی سایت اینترنتی کتابخانه ملی با نشانی www.nlai.ir و عرضه اطلاعات کتاب شناختی انواع منابع و آثاری که کتابخانه ملی به نحوی سازمان دهی نموده است.

پژوهش: پژوهش در کتابخانه ملی به منظور اعتلا و بهبود فعالیت های علم اطلاعات و دانش شناسی کشور انجام می گیرد. برخی از فعالیت های پژوهشی آن به شرح زیر است:
 تدوین راهنماها و استانداردهای لازم برای انواع کتابخانه ها و مراکز اطلاع رسانی به صورت استانداردهای کتابخانه های دانشگاهی، استانداردهای کتابخانه های تخصصی، استانداردهای کتابخانه های مدارس، استانداردهای کتابخانه های زندان، راهنمای کتابخانه های ایران و مانند آن.
 پدیدآوردن و تدوین و تالیف ابزار و منابع لازم برای تسهیل فعالیت های علم اطلاعات و دانش-شناسی کشور مانند تدوین سرعنوان های موضوعی فارسی،فهرست مستند مشاهیر،اصطلاحنامه سه زبانه اصفا، مارک ایران، گسترش رده بندی (رده بندی مربوط به زبان، ادبیات و تاریخ ایران، اسلام، فلسفه، حقوق و نظایر ایران) در دو رده بندی کنگره و دیویی.
 انجام پژوهش های کاربردی و بنیادی و حمایت از پژوهش هایی که در حوزه علم اطلاعات و دانش شناسی و ایران شناسی و اسلام شناسی. این طرح های پژوهشی پس از تصویب در شورای پژوهشی به اجرا درمی آید.
علاوه بر فعالیت های ذکر شده که در بخش پژوهش صورت می گیرد، به دلیل ماهیت و وظیفه ی پژوهشی سازمان، در بخش های دیگر نیز فعالیت های پژوهشی صورت می پذیرد.

آموزش: در دهه هفتاد با تاسیس مرکز اموزش عالی کتابداری در دو مقطع کاردانی و کارشناسی کتابداری و اطلاع رسانی، دانشجویانی مشغول به تحصیل شدند. آموزش های ضمن خدمت برای کارکنان کتابخانه ملی و کتابداران سایر سازمان ها، ازدیگر برنامه های آموزشی اجرا شده است.


ویژگی ها، نیازمندیها و استخدام :
بـخش « وظايف » نيـز فقـط بـه شـرح وظايف كاركنان كتابخانه اختصـاص دارد و هيـچ اشاره اي به وظايف كتابخانه نمي كنند. اما در نظامنامه اداره انطباعات ( سازمان مادر كتابخانه معارف ) در بخش دايره كتابخانه ملّي، وظايف كتابخانه عبارت بودند از:

الف) تنظيم و مواظبت كتب موجود در كتابخانه و تدوين و طبع فهرست هاي لازم براي كتب.

ب ) جمع آوري كتب منطبعه و جرايد و مجلات داخله و خارجه كه به كتابخانه مي رسد.

ج ) انتخاب و تعيين كتب خطي و چاپي كه همه ساله بايد براي تكميل كتابخانه خريداري شود.

اينهـا بيشتـر وظايف كلي يك كتابخانه عمومي است.

رياست كتابخانه معارف در اين زمان بر عهده جهانگير شمس -آوري بـوده كـه بـه تازگي از آمريكا به ايران برگشته و با كتابخانه هاي جديد آشنا بود.

رويداد مهم ديگر، در 1313ش.، برگزاري كنگره و جشن هزاره فردوسي در تهران بود، شايد براي نخستين بار بود كه گروه چشمگيري از ايران شناسان و خاورشناسان سراسر جهـان در ايران گرد مي آمدند.


اخبار و افتخارات :
در مدرسه دارالفنون تالاري به نام فردوسي نام گذاري شد و آثار خـاورشنـاسـان و ايـرانشنـاسـان ميهمـان و كتـاب هـايـي كـه به كنگره اهدا كرده بودند ، در آنجا گردآوري شد. پس از برگزاري كنگره، اين كتاب ها نيز به مجموعه كتابخانه عمومي معارف اضافه شد.


این غرفه توسط webmaster@nlai.ir ایجاد شده و مسئولیت محتوای غرفه بعهده این کاربر است.

دیدگاه ها

در اين بخش نظری ثبت نشده است.

دیدگاه خود را بنویسید